أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

563

قانون ( فارسى )

كردى كه شكسته به هم چسبيده است ؛ كه ممكن است به هم چسبيده باشد امّا پينهء استخوان كه جوش‌دهنده است هنوز محكم نشده باشد و شايد اندام از اثر برداشتن جبيره كج شود . اگر هيچ نيازى به جبيره نباشد و باز بر جاى شكسته بماند بهتر از آن است كه قبل از بىنياز شدن از جبيره آن را بردارى . پس عجله به خرج مده و در برداشتنش صبر كن و مدتى آن را به تأخير انداز ! فصل دهم شكستگى و زخم باهم اگر شكستگى استخوان در اندامى رخ داده و در عين حال زخمى هم هست ، دستورات زير را به كار ببر ! با كمال آهستگى و آرامى به شكسته‌بندى مشغول باش ! جبيره را از جاى زخم دور كن و مرهم لازم بر زخم بگذار ؛ كه بسيار مناسب است مرهمهاى همراه زفت را بر چنين زخمى بگذارى . برخى از طبيبان شكسته‌بند گويند : بايد باندپيچى را از دو سوى زخم شروع كنى و زخم را لخت بهلى . اگر زخم درست بر جاى شكسته نباشد ، اين سفارش اطباء فكر خوبى است . فقط بايد پوششى ديگر بر زخم آيد كه هوا نخورد . امّا اگر زخم درست بر جاى شكستگى بود ، بايد در باندپيچى حيله‌اى به كار ببرى [ كه نه سيخ بسوزد و نه كباب ] . زخم از هر طرف زير پوشش باند قرار گيرد و از پليدى و آلودگى پاك گردد و در عين حال دهانهء زخم زير باند شكسته واقع نشود . مثلا : كنارهء باند شكسته‌بندى را بر لبهء زخم بياور و از آنجا آن را به حالت مورب برگردان ! باند ديگرى را بياور و كنارهء آن را بر لبهء ديگر زخم برسان و آن را نيز به همين حالت مايل برگردان ؛ كه در اين حالت دهانهء زخم بدون پوشش است و لبه‌هايش زير پوشش باند قرار دارند . باندپيچى خودت را ادامه بده و هر دو كناره و لبهء زخم و جاى شكسته را تند بپيچ . در نتيجه هرگاه خواستى دهانهء زخم باز است و نياز به باز كردن باندها نيست . دارويى را كه مىخواهى بر زخم بگذار و چنان كه اشاره كرديم زخم را وسيلهء پوششى ديگر غير از باند شكسته‌بندى بپوشان كه هوا نخورد . نوعى باندپيچى ديگر هم هست . باندى كه شكسته را بدان مىبندى در جايى كه بر زخم مىآيد سوراخ كن و جبيره‌اى را كه بر زخم مىآيد نيز سوراخ كن كه سوراخ شده بر زخم آيد و زخم را بپوشاند . در اين صورت مىتوانى به آسانى داروى علاج زخم را به زخم برسانى و مىتوانى چرك و آلودگى را از آن از طريق سوراخ پاك كنى . يادآور مىشوم كه حتما بايد بعد از دارو به زخم رسانيدن ، زخم پوشيده شود كه هوا نخورد . بويژه اگر هوا سرد باشد و بر زخم آيد بسيار بد است . پس بايد دهانهء زخم را بپوشانى و در شب كه بيمار در خواب است بايد با دستمالى زخم را به قصد دور بودن از هوا ببندى . هرگاه زخم خوب شد ، اگر قبلا جبيره نگذاشته‌اى و به خاطر زخم گذاشتن جبيره را به تأخير انداخته‌اى ، جبيره بگذار و جاى زخم را